سپسیس یا سپتیسمی، که در فارسی به آن گندخونی هم میگویند، یک واکنش شدید و خطرناک بدن به عفونت است. در این حالت، سیستم ایمنی بهجای مقابلهٔ کنترلشده با عفونت، واکنشی افراطی نشان میدهد که میتواند به التهاب گسترده، آسیب به بافتها و اندامها، و در موارد شدید، مرگ منجر شود.
سپسیس یک بیماری تهدید کننده زندگی است که هر ساعت جان ۵نفر را در بریتانیا می گیرد و می تواند بر هر یک از ما تأثیر بگذارد.
بیش از یک سوم بزرگسالان فکر نمی کنند که سپسیس را به عنوان یک اورژانس درمان کنند، اما اگر به سرعت شناسایی شود، اغلب با آنتی بیوتیک قابل درمان است.

آگاهی بهتر می تواند هر سال جان هزاران نفر را نجات دهد.
“فقط اگر به غرایزم اعتماد می کردم. اگر می دانستم… ممکن بود همه چیز تغییر کند”
دیو، اکستر
در آخرین روز سال ۲۰۱۰، دخترمان ماود را که دو و نیم ساله بود به تخت خوابش بردیم. صبح روز سال نو۲۰۱۱، او هرگز از خواب بیدار نشد. او بر اثر سپسیس درگذشت.
دو روز قبل او را به بیمارستان برده بودیم و به خانه فرستاده شده بودیم زیرا علائمش خطرناک به نظر نمی رسید. علایم مانند هر سرماخوردگی، آنفولانزا، یا معده درد دیگری به نظر می رسید.( داستان واقعی)
حقایق کلیدی سپسیس
سپسیس، واکنش بیش از حد سیستم ایمنی بدن به عفونت یا آسیب است.
این عارضه سالانه ۲۴۵۰۰۰ نفر را در بریتانیا تحت تاثیر قرار می دهد که جان۴۸۰۰ نفر را می گیرد.
ما نمیتوانیم جلوی ابتلای افراد به سپسیس را بگیریم، اما اگر سریع تشخیص داده شود قابل درمان است – بنابراین مهم است که بدانیم به چه چیزی توجه کنیم.
در این شرایط مراقبت های پزشکی سریع برای جلوگیری از نارسایی عضو و مرگ بسیار مهم است.

علائم چیست؟
علائم اولیهٔ سپسیس ممکن است شامل موارد زیر باشد:
- تب یا لرز
- تنفس سریع یا دشوار
- تپش قلب بالا
- سردرگمی یا گیجی
- تعریق شدید
- فشار خون پایین MedlinePlus+5Medical News Today+5Healthline+5
در صورت پیشرفت بیماری، ممکن است فرد دچار شوک سپتیک شود که با افت شدید فشار خون، نارسایی اندامها و آسیب گسترده به بافتها همراه است.
علائم می تواند در بزرگسالان و کودکان متفاوت باشد.
هر کودکی ممکن است به سپسیس مبتلا شده باشد اگر:
- خیلی تند نفس میکشد
- دچار تشنج شود
- پوستش مایل به آبی یا بسیار رنگ پریده به نظر برسد
- بثورات پوستی که وقتی آن را فشار دهید محو نمی شود،
- بسیار بی حال است یا به سختی بیدار می شود
- در هنگام لمس او سردی غیرعادی احساس می کنید
- پوست های تیرهتر ممکن است در نواحی مانند داخل ساعد یا کف دست، با رنگدانههای خفیفتر، تغییرات رنگی را نشان دهد.
بزرگسالان
در صورت بروز هر یک از این علایم، هر بزرگسالی ممکن است به سپسیس مبتلا شده است:
- گفتار نامفهوم یا سردرگمی
- لرز شدید یا درد عضلانی
- عدم دفع ادرار (در یک روز)
- تنگی نفس شدید
- به نظر می رسد که دارید می میرید
- پوست خالدار یا تغییر رنگ
- پوست تیرهتر ممکن است در نواحی مانند داخل ساعد یا کف دست، با رنگدانههای خفیفتر، تغییرات رنگی را نشان دهد.

⚠️چه کسانی در معرض خطر هستند؟
هر فردی ممکن است به سپسیس مبتلا شود، اما برخی گروهها در معرض خطر بیشتری قرار دارند، از جمله:
- نوزادان و کودکان خردسال
- افراد مسن
- افراد با سیستم ایمنی ضعیف (مانند بیماران سرطانی یا دیابتی)
- افراد مبتلا به بیماریهای مزمن مانند بیماریهای کلیوی یا ریوی
همچنین، افرادی که اخیراً جراحی داشتهاند یا در بخشهای مراقبتهای ویژه بستری بودهاند، در معرض خطر بیشتری هستند.
در صورت مشکوک شدن به سپسیس چه باید بکنم؟
فوراً به دنبال کمک پزشکی باشید.
اگر یکی از علائم سپسیس را دارد به اورژانس مراجعه کنید. اگر نگران عفونت هستید اما به سپسیس مشکوک نیستید، با پزشک تماس بگیرید.
فقط بپرسید “آیا ممکن است سپسیس باشد؟”
?منابع
- Cleveland Clinic: Sepsis
- Mayo Clinic: Sepsis – Symptoms & causes
- World Health Organization (WHO): Sepsis Cleveland Clinic+1Cleveland Clinic+1Mayo Clinic
sepsistrust.org/ get-support
sepsistrust.org/savvy







تو چی فکر می کنی؟