Pahili Raja هر سال در ۱۴ ژوئن( ۲۴-۲۵ خرداد) جشن گرفته می شود. این اولین روز جشن راجا پاربا است – یک جشنواره سه روزه که در اودیشا، هند جشن گرفته می شود. جشن Pahili Raja، آیینی است ریشهدار در ایالت اودیشا هند، که آغاز بارشهای موسمی و باروری زمین را گرامی میدارد. این جشن به Bhudevi، الهه زمین، تقدیم شده و نمادی از آغاز چرخه قاعدگی زمین و زنان است. ظاهراً، این آیین، نوعی بزرگداشت قاعدگی و طبیعت زنانه است؛ زنان لباسهای نو میپوشند، استراحت میکنند، تاب میخورند و خوراکیهای مخصوص میپزند.
خب… بستگی دارد از چه زاویهای ببینی. بذار با چشمان شکاک مان به آن نگاه کنیم:
زنمحور و زنستایانه؟ بله، چون:
قاعدگی را تابو نمیدانند؛ آن را جشن میگیرند.
به زنان اجازه استراحت، تفریح، و عدم انجام کارهای خانگی داده میشود.
طبیعت زن و زمین را مقدس میدانند.
فضا زنانه است؛ زنان نقش اصلی در این آیین دارند.
برخی معتقدند Pahili Raja میتواند بستری برای بازتعریف سنت از منظر زنانه باشد؛ اگر به جای انزوا، از آن برای گفتگو درباره حقوق باروری، سلامت جنسی و قاعدگی، و به چالش کشیدن تابوها استفاده شود.
اما… ضد زن یا پدرسالارانه؟ شاید، چون:
در ظاهر “تجلیل” است، ولی باز هم کنترل زنانگی در قالب سنت و مناسک انجام میشود.
مشارکت زنان اغلب در قالب “زیباییشناسی” است؛ شادی، رقص، لباس نو — نه در نقد ساختار اجتماعی.
محدودیتهایی مثل “استحمام نکردن”، “دست نزدن به زمین” یا “کار نکردن” ممکن است از فرهنگهای محدودگر نسبت به قاعدگی آمده باشد، نه آزادیبخش بودن.
اما آیا واقعاً با یک جشن زنمحور طرف هستیم یا تکرار سنتهایی که بدن زن را به ابزار باروری و مصرف فرهنگی تبدیل کردهاند؟ در نگاه نخست، Pahili Raja جشن زنانهایست که تابوی قاعدگی را میشکند؛ اما در بررسی عمیقتر، باید از خود پرسید: وقتی زنان در این روز به اجبار در خانه میمانند و از فعالیتهای اجتماعی بازداشته میشوند، آیا این تقدیس یا انزواست؟
فمینیستها استدلال میکنند که این نوع آیینها اگرچه ظاهر زنستایانه دارند، اما میتوانند نقشی در تحکیم ساختار پدرسالارانه ایفا کنند؛ جایی که بدن زن، تنها در نسبت با طبیعت، باروری یا الوهیت معنا مییابد، نه به عنوان فردی مستقل با خواست و اختیار. همچنین، آیینهایی که قاعدگی را “مقدس” میکنند، گاه در عمل، آن را از زندگی روزمره جدا کرده و به قلمرو رازآلودی میفرستند که در نهایت، مشارکت زنان در فضاهای عمومی را محدود میسازد.
هیچچیز ساختاری برای حق، اختیار، یا نقد اجتماعی پدرسالاری ارائه نمیدهد.
پس شاید پاسخ این سؤال نه سیاه باشد و نه سفید، بلکه بستگی به این دارد که چه کسی روایت این جشن را مینویسد: سنت، یا خود زنان.
در نهایت، جشن Pahili Raja، فرصتی است برای بازاندیشی در نسبت میان سنت و زن، میان قاعدگی و آزادی، میان آیین و عدالت جنسیتی.
پس نه کاملاً زن ستیزه، نه تماماً زن ستایانه — یه جور سنت آمیخته با نماد های پدرسالارانهست که میتواند با آگاهی، به ابزار رهایی تبدیل بشود.
تو چی فکر می کنی؟